The way of Soil

Tags
The way of Soil is een landart project dat de staat van en onze relatie met de bodem bevraagt. Afgelopen zomer was dit werk onderdeel van de IJsselbiënnale; een kunstmanifestatie langs de IJssel met als thema de impact van de klimaatverandering op het landschap. Aan de rand van een maisakker in de uiterwaarden vlakbij Deventer betreed je het land van de (net omgeschakelde) biologische melkveehouderij van de familie Klunder. Via een uitgespaard pad van gras, bloemen en kruiden arriveer je na een korte wandeling bij een uit gestapelde grasplaggen gevormd bouwwerk. Een intieme en beschutte plek die je omarmd. De plek laat je stil staan bij en je gedachten gaan over de bodem. Na jarenlange intensieve landbouwtechnieken hebben we haar uitgeput en verarmd. De bodem lijdt.

In het voorjaar begon het project met het stapelen van grasplaggen waarna de mais, kruiden en bloemen en boekweit werden ingezaaid. Door de cycli van de verschillende gewassen icm het weer verandert het werk voortdurend; langzaam verdween het werk (door het oprukkende mais) volledig uit het zicht en liep je door een bloemenzee naar het bouwwerk waar insecten gulzig op afkwamen.

Aan het einde van de zomer werden onder leiding van de Japanse Haruka Matsuo een aantal theeceremonies gehouden. De Japanse theeceremonie is een serie zeer precieze handelingen (in stilte) die je meeneemt en tot doel hebben om in het hier en nu te zijn en verbondenheid met elkaar en de natuur te ervaren. De kruiden, bloemen en boekweit dienden als ingrediënten voor de thee die werd gedronken uit servies gemaakt van de klei van deze akker.

Er vond ook een verdiepende sessie plaats. Hiervoor werden verschillende vooraanstaande experts (o.a. bodemdeskundige, boer, curator, filosoof en econoom) uitgenodigd die binnen hun vakgebied bezig zijn met vraagstukken rondom de bodem in Nederland. Na een theeceremonie werd middels een contemplatieve dialoog gezocht naar een nieuwe relatie met de bodem. Van deze sessie werd een essay geschreven door Jesse Ahlers.

The way of Soil is geïnspireerd op het mysterieuze en poëtische Japanse begrip wabi-sabi dat het vergankelijke, tijdelijke en imperfecte uitdrukt. Een begrip dat wij nauwelijks kennen, maar wel een onderdeel is van de cycli van de bodem.